Si kryhet testi i spirometrisë në praktikë?

Vështirësia në frymëmarrje, kolla që zgjat, fishkëllima në kraharor ose lodhja gjatë ecjes nuk duhen vlerësuar vetëm nga mënyra si ndiheni atë ditë. Pyetja si kryhet testi i spirometrisë lind shpesh kur mjeku dëshiron të matë në mënyrë të saktë sa ajër marrin dhe nxjerrin mushkëritë tuaja, si edhe sa shpejt e bëni këtë proces. Është një ekzaminim i thjeshtë, jo invaziv dhe shumë i vlefshëm në pneumologji për orientimin e diagnozës dhe ndjekjen e trajtimit.

Spirometria nuk shkakton dhimbje dhe zakonisht zgjat pak minuta, por kërkon bashkëpunimin e pacientit. Një frymënxjerrje e plotë dhe energjike është thelbësore që rezultati të jetë i besueshëm. Për këtë arsye, testi kryhet nën udhëzimin e një profesionisti të trajnuar, i cili ju shpjegon qartë çdo hap.

Çfarë mat spirometria?

Spirometri quhet aparati që regjistron vëllimin e ajrit që lëviz nëpër rrugët e frymëmarrjes dhe shpejtësinë e këtij fluksi. Rezultatet ndihmojnë mjekun të kuptojë nëse rrugët e ajrit janë të ngushtuara, nëse mushkëritë nuk zgjerohen mjaftueshëm ose nëse funksioni respirator ka ndryshuar me kalimin e kohës.

Vlerat që vlerësohen më shpesh janë FVC-ja, pra sasia totale e ajrit që nxirret pas një frymëmarrjeje sa më të thellë, dhe FEV1, sasia e ajrit të nxjerrë gjatë sekondës së parë. Raporti mes tyre jep informacion të rëndësishëm për praninë e një çrregullimi obstruktiv, siç mund të ndodhë te astma ose sëmundja pulmonare obstruktive kronike. Megjithatë, asnjë numër i vetëm nuk vendos diagnozë pa u lidhur me simptomat, historinë shëndetësore dhe ekzaminimet e tjera.

Si kryhet testi i spirometrisë hap pas hapi

Në fillim, profesionisti shëndetësor regjistron disa të dhëna bazë, zakonisht moshën, gjininë biologjike, gjatësinë dhe peshën. Këto përdoren për ta krahasuar rezultatin tuaj me vlerat e pritshme për persona me karakteristika të ngjashme.

Më pas, do të uleni drejt në karrige. Në hundë vendoset një kapëse e butë që pengon daljen e ajrit nga hunda, në mënyrë që e gjithë frymëmarrja të kalojë nga goja. Ju vendosni buzët fort rreth grykës njëpërdorimëshe të aparatit.

Udhëzimi tipik është i qartë: merrni frymë sa më thellë që mundeni, pastaj nxirreni ajrin nga goja menjëherë, fort dhe pa ndalur, derisa të mos mbetet më ajër për të nxjerrë. Në disa matje mund t’ju kërkohet të thithni sërish shpejt pas frymënxjerrjes. Tingëllon e thjeshtë, por përpjekja duhet të jetë e plotë. Një kollë, një fillim i ngadaltë ose mbyllja e parakohshme e buzëve mund ta ndryshojnë kurbën e regjistruar.

Testi përsëritet zakonisht disa herë. Kjo nuk bëhet sepse procedura është e pasigurt, por sepse mjeku kërkon rezultate të krahasueshme dhe teknikisht të pranueshme. Mund të ndiheni për pak çaste të lodhur ose lehtësisht të trullosur nga nxjerrja e fortë e ajrit. Nëse ndodh, tregojani menjëherë stafit dhe bëni një pushim të shkurtër.

Spirometria para dhe pas bronkodilatatorit

Nëse mjeku dyshon për ngushtim të kthyeshëm të bronkeve, ekzaminimi mund të përfshijë një fazë të dytë. Pas matjeve fillestare, përdoret një bronkodilatator me inhalim, i cili ndihmon në hapjen e rrugëve të ajrit. Pas një intervali të shkurtër, spirometria përsëritet.

Krahasimi i dy matjeve tregon nëse funksioni i frymëmarrjes përmirësohet pas mjekimit. Kjo mund të ndihmojë në vlerësimin e astmës, por interpretimi nuk duhet bërë vetëm nga ndryshimi në aparat. Mjeku merr parasysh simptomat, krizat e mëparshme, alergjitë, ekspozimin ndaj duhanit dhe përgjigjen klinike ndaj trajtimit.

Si të përgatiteni për ekzaminimin

Përgatitja e saktë e bën rezultatin më të dobishëm. Zgjidhni veshje të rehatshme që nuk shtrëngojnë kraharorin ose barkun. Shmangni një vakt shumë të bollshëm menjëherë para testit, sepse mund ta bëjë frymëmarrjen e thellë më të parehatshme.

Në përgjithësi, këshillohet të mos pini duhan përpara ekzaminimit dhe të shmangni aktivitetin fizik intensiv në orët e afërta me të. Alkooli mund të ndikojë te bashkëpunimi dhe frymëmarrja, ndaj është mirë të evitohet. Nëse përdorni inhalatorë ose barna të tjera për mushkëritë, mos i ndërprisni vetë. Mjeku ose stafi i qendrës do t’ju tregojë nëse ndonjë medikament duhet shtyrë për një kohë të caktuar para testit, sidomos kur planifikohet prova pas bronkodilatatorit.

Njoftoni paraprakisht për një infeksion respirator të kohëve të fundit, temperaturë, kollë të fortë, dhimbje kraharori, kirurgji të fundit ose probleme të zemrës. Në disa rrethana, si pas ndërhyrjeve të caktuara në kraharor, bark apo sy, mjeku mund të vendosë ta shtyjë testin. Vendimi bazohet te siguria individuale, jo te një rregull i njëjtë për të gjithë.

A është spirometria e sigurt?

Për shumicën e pacientëve, spirometria është një procedurë e sigurt. Ajo nuk përfshin gjilpëra, rrezatim apo futje instrumentesh në trup. Pjesa më kërkuese është frymënxjerrja e fortë dhe e zgjatur, e cila mund të shkaktojë lodhje të përkohshme, kollë ose marramendje të lehtë.

Megjithatë, jo çdo person duhet ta kryejë menjëherë. Pacientët me gjendje kardiake të paqëndrueshme, hemoptizi të pashpjeguar, pneumotoraks të kohëve të fundit ose pas një operacioni të fundit duhet të vlerësohen me kujdes nga mjeku. Qëllimi është të merret informacion diagnostik pa krijuar rrezik të panevojshëm.

Çfarë nënkuptojnë rezultatet?

Rezultati paraqitet zakonisht në një grafik dhe në disa vlera numerike. Një rezultat normal mund të jetë qetësues, por nuk përjashton çdo shkak të mundshëm të gulçimit. Po ashtu, një rezultat i ndryshuar nuk do të thotë automatikisht se keni një diagnozë të caktuar. Cilësia e manovrës, mosha, gjatësia, sëmundjet e mëparshme dhe gjendja juaj në ditën e testit ndikojnë në interpretim.

Kur FEV1 është i ulët dhe raporti FEV1/FVC është i reduktuar, mjeku mund të dyshojë për pengesë në daljen e ajrit nga mushkëritë. Kur FVC-ja është e ulët, por raporti ruhet, mund të nevojiten ekzaminime të tjera për të kuptuar nëse ekziston një kufizim i zgjerimit të mushkërive. Spirometria jep orientim të fortë, por ndonjëherë plotësohet me radiografi, imazheri të kraharorit, oksimetri, analiza gjaku ose teste më të specializuara të funksionit pulmonar.

Kur rekomandohet ky test?

Mjeku pneumolog mund ta rekomandojë spirometrinë kur keni kollë të zgjatur, gulçim, fishkëllimë në frymëmarrje, shtrëngim në kraharor ose infeksione respiratore të përsëritura. Ajo përdoret edhe për ndjekjen e astmës, sëmundjes pulmonare obstruktive kronike dhe për vlerësimin e ndikimit të ekspozimit ndaj duhanit apo irrituesve në punë.

Në disa raste, testi kryhet para një ndërhyrjeje kirurgjikale, veçanërisht kur ka histori sëmundjesh respiratore. Te fëmijët, mund të realizohet kur mosha dhe bashkëpunimi e lejojnë. Udhëzimet përshtaten me moshën e pacientit, sepse cilësia e matjes ka më shumë rëndësi se shpejtësia me të cilën përfundon ekzaminimi.

Pyetje të shpeshta

A dhemb spirometria?

Jo. Nuk ka shpime apo rrezatim. Mund të ndjeni vetëm lodhje të përkohshme nga frymënxjerrja e fuqishme.

Sa kohë zgjat testi?

Matjet vetë kryhen brenda pak minutash, por koha totale varet nga numri i përsëritjeve dhe nëse bëhet prova me bronkodilatator.

A mund të ha para testit?

Po, por preferohet të mos konsumoni një vakt të rëndë menjëherë para ekzaminimit. Një stomak shumë i mbushur mund ta vështirësojë frymëmarrjen e thellë.

A mund ta interpretoj rezultatin vetë?

Vlerat mund të duken të drejtpërdrejta, por interpretimi i saktë kërkon vlerësim klinik. Mos ndryshoni mjekimin bazuar vetëm te një raport i spirometrisë.

Te STARMED Hospital, vlerësimi pneumologjik synon të lidhë rezultatin e ekzaminimit me shqetësimet reale të pacientit dhe me hapat e nevojshëm për ndjekje. Nëse frymëmarrja ju ka ndryshuar, mos e normalizoni si lodhje të zakonshme: një konsultë e kryer në kohë mund t’ju japë qartësinë dhe kujdesin që mushkëritë tuaja meritojnë.