Kur bëhet mamografia? Koha e duhur për kontroll

Një gungë e re në gji, një ndryshim i lëkurës ose rrjedhje nga thitha nuk duhet të presë kontrollin e radhës. Por edhe kur nuk ka asnjë shqetësim, shumë gra pyesin: kur bëhet mamografia? Koha e duhur varet nga mosha, historia familjare, dendësia e gjirit dhe faktorë të tjerë individualë të rrezikut. Mamografia e kryer në momentin e përshtatshëm mund të zbulojë ndryshime shumë të vogla, shpesh përpara se ato të ndihen me dorë.

Mamografia është një ekzaminim imazherik me doza të ulëta rrezatimi që vlerëson indin e gjirit. Ajo nuk zëvendëson vizitën te mjeku dhe as kontrollin personal të gjinjve, por është një pjesë e rëndësishme e parandalimit dhe diagnostikimit të hershëm të kancerit të gjirit.

Kur bëhet mamografia për kontroll rutinë?

Për gratë me rrezik mesatar, fillimi i kontrolleve zakonisht diskutohet rreth moshës 40 vjeç. Udhëzimet ndërkombëtare ndryshojnë nëse mamografia duhet bërë çdo vit apo çdo dy vjet dhe nëse duhet të fillojë në moshën 40, 45 ose 50 vjeç. Kjo do të thotë se nuk ekziston një përgjigje e vetme që përshtatet për çdo grua.

Një konsultë me gjinekologun, senologun ose mjekun e imazherisë ndihmon në përcaktimin e intervalit më të përshtatshëm. Në praktikë, gratë pas moshës 40 vjeç duhet të kenë një plan të qartë kontrolli, të ndërtuar sipas gjendjes së tyre shëndetësore dhe historisë familjare.

Mamografia vjetore mund të rekomandohet kur mjeku vlerëson se nevojitet ndjekje më e afërt. Kontrolli çdo një ose dy vjet mund të jetë i arsyeshëm për disa gra me rrezik mesatar dhe rezultate të mëparshme normale. Përfitimi i kontrollit më të shpeshtë është mundësia për të zbuluar më herët ndryshime të reja. Ana tjetër është se mund të sjellë më shpesh nevojën për imazhe shtesë ose ankth deri në sqarimin e një gjetjeje që në fund rezulton beninje.

Pas moshës 55 vjeç, vendimi për vazhdimin dhe ritmin e mamografive merret në bazë të shëndetit të përgjithshëm, jetëgjatësisë së pritshme dhe preferencave të pacientes. Nëse një grua është në gjendje të mirë shëndetësore, kontrolli parandalues mbetet i vlefshëm edhe në moshë më të madhe.

Kur nevojitet mamografia më herët?

Mamografia mund të nevojitet përpara moshës 40 vjeç nëse ekzistojnë faktorë që rrisin rrezikun e kancerit të gjirit. Një nënë, motër ose vajzë e diagnostikuar me kancer gjiri, sidomos në moshë të re, është një arsye e rëndësishme për të diskutuar një plan të personalizuar ndjekjeje. Edhe historia familjare e kancerit të vezoreve, mutacionet gjenetike të njohura si BRCA1 ose BRCA2, rrezatimi në kraharor gjatë moshës së re dhe disa gjetje të mëparshme në biopsi kërkojnë vlerësim specialistik.

Në këto raste, mjeku mund të rekomandojë fillimin e kontrollit disa vite përpara moshës kur është diagnostikuar familjarja e afërt, por jo pa një vlerësim individual. Ndonjëherë mamografia kombinohet me ekografi të gjirit ose rezonancë magnetike. Zgjedhja varet nga mosha, tipi i indit të gjirit dhe niveli i rrezikut.

Gratë nën 40 vjeç kanë shpesh ind gjiri më të dendur. Kjo mund ta bëjë mamografinë më pak të qartë për disa ndryshime dhe, kur ka simptoma, ekografia shpesh përdoret si ekzaminimi i parë. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se mamografia përjashtohet automatikisht. Mjeku vendos kombinimin e duhur të ekzaminimeve për të marrë një pamje sa më të plotë.

Shenjat që kërkojnë vlerësim pa pritur

Mamografia për kontroll është e ndryshme nga mamografia diagnostikuese. Nëse shfaqet një shenjë e re, nuk duhet të pritet muaji apo viti i ekzaminimit rutinë. Kërkohet konsultë mjekësore nëse vëreni një masë ose trashje në gji apo në sqetull, ndryshim të formës së gjirit, tërheqje të thithës, lëkurë me pamje si lëvore portokalli, skuqje të vazhdueshme, plagë që nuk shërohet ose rrjedhje me gjak nga thitha.

Shumica e ndryshimeve në gji nuk janë kancer. Cistet, fibroadenomat, ndryshimet hormonale dhe infeksionet janë shkaqe të zakonshme dhe beninje. Por vetëm vlerësimi klinik dhe imazherik mund të përcaktojë me siguri natyrën e tyre. Veprimi i hershëm sjell qartësi dhe, kur nevojitet trajtim, rrit mundësitë për ndërhyrje më të suksesshme.

Mamografia, ekografia dhe ekzaminimi klinik

Këto ekzaminime nuk konkurrojnë me njëri-tjetrin. Secili ofron informacion të ndryshëm. Mamografia është veçanërisht e dobishme për të identifikuar mikrokalcifikime dhe ndryshime që nuk preken gjatë ekzaminimit fizik. Ekografia ndihmon të dallohen masat e mbushura me lëng nga ato solide dhe është shumë e vlefshme te gjiri i dendur ose për të analizuar një zonë specifike.

Ekzaminimi klinik nga specialisti plotëson imazherinë, sepse historia e pacientes, simptomat dhe palpimi i gjirit vendosen në të njëjtin kontekst. Nëse një rezultat kërkon sqarim, mund të rekomandohen pamje shtesë, ekografi e synuar ose biopsi. Një rikthim për imazhe plotësuese nuk do të thotë automatikisht diagnozë e rëndë. Shpesh është thjesht hapi i nevojshëm për të marrë një përgjigje të saktë.

Rezultati i mamografisë zakonisht shoqërohet me një klasifikim radiologjik dhe me rekomandimin përkatës: kontroll rutinë, ndjekje pas disa muajsh, vlerësim shtesë ose biopsi. Është e dobishme të ruani raportet dhe imazhet e mëparshme, pasi krahasimi ndër vite i ndihmon radiologut të dallojë ndryshimet e reja nga ato të qëndrueshme.

Si të përgatiteni për ekzaminimin

Mamografia zakonisht zgjat pak minuta. Gjatë procedurës, gjiri vendoset dhe kompresohet për disa sekonda ndërmjet pllakave të aparaturës. Kompresimi mund të jetë i pakëndshëm, por është i shkurtër dhe ndihmon në përmirësimin e cilësisë së imazhit, duke përdorur një dozë sa më të ulët rrezatimi.

Nëse keni cikël menstrual dhe gjinjtë bëhen të ndjeshëm para menstruacioneve, mund të jetë më komode ta planifikoni ekzaminimin në javën pas përfundimit të ciklit. Ditën e mamografisë shmangni deodorantin, pudrën, kremin ose parfumin në zonën e sqetullave dhe gjinjve, sepse disa përbërës mund të shfaqen në imazh dhe të ngatërrohen me mikrokalcifikime.

Vishni rroba të rehatshme me dy pjesë dhe njoftoni ekipin mjekësor nëse keni implante gjiri, keni kryer ndërhyrje në gji, jeni shtatzënë, dyshoni për shtatzëni ose ushqeni fëmijën me gji. Gjatë shtatzënisë, mamografia kryhet vetëm kur ka arsye klinike të qarta dhe me masat e nevojshme mbrojtëse. Për gratë që ushqejnë me gji, koha dhe lloji i ekzaminimit përcaktohen së bashku me mjekun.

Një plan kontrolli i përshtatur për ju

Nuk është e nevojshme të prisni shfaqjen e simptomave për të folur për shëndetin e gjirit. Në një qendër me shërbime të integruara si STARMED Hospital, konsultat gjinekologjike, imazheria dhe vlerësimet e mëtejshme mund të koordinohen sipas nevojës së pacientes. Kjo është veçanërisht e vlefshme kur një rezultat kërkon sqarim të shpejtë dhe të kujdesshëm.

Mosha është një orientues i rëndësishëm, por historia juaj personale është po aq vendimtare. Bisedoni me specialistin për rastet e kancerit në familje, ekzaminimet e mëparshme, trajtimet hormonale dhe çdo ndryshim që keni vënë re. Një vendim i informuar për mamografinë nuk duhet të bazohet te frika, por te kujdesi i rregullt për pasurinë tuaj më të madhe – shëndetin.