Testi PAP është një ekzaminim i shkurtër, por me vlerë të madhe parandaluese për shëndetin e gruas. Shumë paciente e shtyjnë vizitën nga ankthi, mungesa e kohës ose frika se procedura do të jetë e dhimbshme. Në praktikë, pyetja si kryhet testi PAP ka një përgjigje të thjeshtë: gjinekologu merr disa qeliza nga qafa e mitrës, të cilat analizohen në laborator për të identifikuar ndryshime që kërkojnë ndjekje.
Ky test nuk vendos diagnozë përfundimtare të kancerit. Ai shërben si skrining, pra si një mënyrë për të zbuluar herët qeliza të ndryshuara, shpesh përpara se të shkaktojnë shenja apo shqetësime. Pikërisht kjo e bën kontrollin periodik një pjesë të rëndësishme të kujdesit gjinekologjik.
Testi PAP, i njohur edhe si Pap-test ose citologji cervikale, vlerëson qelizat e marra nga qafa e mitrës. Qafa e mitrës është pjesa e poshtme e mitrës që lidhet me vaginën. Gjatë analizës, laboratori kontrollon nëse qelizat kanë ndryshime të lehta, të moderuara ose më të theksuara.
Shumë prej këtyre ndryshimeve lidhen me infeksionin nga HPV, virusi i papillomës humane. HPV është shumë i përhapur dhe në shumicën e rasteve organizmi e eliminon vetë. Megjithatë, disa lloje të HPV-së mund të shkaktojnë ndryshime qelizore që, pa ndjekje të duhur, mund të zhvillohen me kalimin e viteve.
Testi PAP dhe testi HPV nuk janë e njëjta gjë. PAP testi analizon pamjen e qelizave, ndërsa testi HPV kërkon praninë e llojeve të virusit që konsiderohen me rrezik të lartë. Në varësi të moshës, historisë mjekësore dhe rekomandimit të gjinekologut, këto ekzaminime mund të kryhen veçmas ose së bashku.
Procedura kryhet në ambientin e ekzaminimit gjinekologjik dhe zakonisht zgjat vetëm disa minuta. Pacientja shtrihet në shtratin gjinekologjik, në një pozicion që i mundëson mjekut të shohë qafën e mitrës. Gjinekologu vendos me kujdes një spekulum në vaginë, një instrument që mban lehtë të hapura muret vaginale.
Më pas, me një furçë të vogël dhe të posaçme, merren qeliza nga sipërfaqja e qafës së mitrës dhe nga kanali cervikal. Mostra vendoset në një lamë ose në një enë me lëng konservues, sipas metodës së laboratorit, dhe dërgohet për analizë citologjike.
Marrja e mostrës zakonisht nuk është e dhimbshme. Disa gra mund të ndiejnë presion nga spekulumi ose një parehati të lehtë e të përkohshme kur merret mostra. Relaksimi i muskujve, frymëmarrja e qetë dhe komunikimi i hapur me gjinekologun ndihmojnë që ekzaminimi të tolerohet më lehtë. Nëse keni dhimbje, ankth të shtuar ose histori të ekzaminimeve të vështira, tregojeni këtë përpara procedurës.
Pas testit, shumica e pacienteve mund t’i kthehen menjëherë rutinës së tyre. Mund të shfaqet një njollë shumë e lehtë gjaku, veçanërisht nëse qafa e mitrës është e ndjeshme, por kjo zakonisht kalon shpejt. Gjakderdhja e fortë, dhimbja e vazhdueshme ose sekrecionet me erë të pakëndshme nuk janë tipike pas PAP testit dhe duhen diskutuar me mjekun.
Përgatitja e duhur mund të ndikojë në cilësinë e mostrës. Nëse është e mundur, testi PAP planifikohet kur nuk keni menstruacione, sepse gjaku menstrual mund ta vështirësojë interpretimin laboratorik. Nëse cikli fillon papritur ditën e takimit, kontaktoni klinikën për të pyetur nëse vizita duhet të shtyhet.
Për 24 deri në 48 orë para ekzaminimit, zakonisht këshillohet të shmangen marrëdhëniet seksuale vaginale, përdorimi i tamponëve, kremrave, ovulave, lubrifikantëve ose shpëlarjeve vaginale, përveç rasteve kur mjeku ka dhënë udhëzime të tjera. Këto produkte mund të ndryshojnë përkohësisht pamjen e qelizave ose të mbulojnë mostrën.
Nuk nevojitet agjërim dhe nuk kërkohet përgatitje e veçantë fizike. Megjithatë, është e dobishme të informoni gjinekologun nëse jeni shtatzënë, keni pasur një rezultat të mëparshëm jonormal, jeni duke përdorur terapi hormonale ose keni simptoma të tilla si gjakderdhje pas marrëdhënieve seksuale, dhimbje pelvike apo sekrecione të pazakonta.
Frekuenca e skriningut nuk është e njëjtë për çdo grua. Ajo varet nga mosha, rezultati i testeve të mëparshme, nëse kryhet edhe testi HPV, historia e lezioneve të qafës së mitrës, statusi imunitar dhe rekomandimet e gjinekologut. Për këtë arsye, një përgjigje e përgjithshme si “një herë në vit” nuk është gjithmonë zgjidhja e duhur për secilën paciente.
Gratë që kanë pasur rezultate jonormale mund të kenë nevojë për kontrolle më të shpeshta ose ekzaminime shtesë. Nga ana tjetër, një rezultat normal nuk duhet të krijojë ndjenjën se kontrollet mund të ndërpriten përgjithmonë. Skriningu funksionon pikërisht sepse kryhet në intervale të përshtatshme dhe sepse ndryshimet krahasohen me kalimin e kohës.
Vaksina kundër HPV-së është një masë shumë e vlefshme parandaluese, por nuk e zëvendëson PAP testin. Vaksina nuk mbulon çdo lloj HPV-je dhe nuk trajton një infeksion ekzistues. Edhe gratë e vaksinuara duhet të ndjekin planin e skriningut të përcaktuar me mjekun e tyre.
Një rezultat normal do të thotë se në mostrën e analizuar nuk janë vërejtur ndryshime qelizore të rëndësishme. Ky është një lajm qetësues, por nuk përjashton nevojën për kontrollin e ardhshëm sipas afatit të rekomanduar.
Ndonjëherë rezultati mund të dalë i pamjaftueshëm ose jo i përshtatshëm për interpretim. Kjo mund të ndodhë kur mostra ka shumë gjak, inflamacion, qeliza të pamjaftueshme ose faktorë që e pengojnë leximin. Në këtë rast, zakonisht kërkohet përsëritja e testit dhe kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se ekziston një problem serioz.
Rezultatet jonormale mund të përshkruhen me terma si ASC-US, LSIL ose HSIL. Këto shkurtime tregojnë shkallë të ndryshme ndryshimesh qelizore dhe nuk duhen interpretuar pa konsultë mjekësore. Shumë ndryshime, veçanërisht ato të lehta, mund të largohen vetë. Të tjerat kërkojnë ndjekje më të afërt për të mos humbur kohën e vlefshme për parandalim.
Hapi vijues mund të jetë një test HPV, përsëritja e PAP testit pas një periudhe të caktuar, kolposkopia ose, në disa raste, biopsia. Kolposkopia është një ekzaminim më i detajuar i qafës së mitrës me një aparat zmadhues. Nëse mjeku e rekomandon, kjo nuk do të thotë automatikisht diagnozë kanceri, por nevojë për një vlerësim më të saktë.
Një PAP test normal nuk duhet të përdoret për të neglizhuar simptoma që vazhdojnë. Gjakderdhja jashtë ciklit, gjakderdhja pas marrëdhënieve seksuale, dhimbja e vazhdueshme në fund të barkut, ndryshimet në sekrecione ose shqetësimet gjatë marrëdhënieve kërkojnë vlerësim gjinekologjik, edhe kur rezultati i fundit i PAP testit ka qenë normal.
Vizita e rregullt i jep gjinekologut mundësinë të vlerësojë shëndetin riprodhues në tërësi, jo vetëm qelizat e qafës së mitrës. Në një qendër multidisiplinare si STARMED Hospital, pacientja mund të marrë konsultën gjinekologjike, analizat e nevojshme dhe ndjekjen e rekomanduar në mënyrë të koordinuar.
Të rezervoni kohë për PAP testin është një zgjedhje e qetë dhe konkrete për kujdesin ndaj vetes. Një kontroll i shkurtër sot mund t’ju japë sigurinë për të vepruar herët, me udhëzimin e duhur dhe me vëmendjen që shëndeti juaj meriton.