Cilat janë simptomat e hershme të glaukomës?

Shikimi mund të dëmtohet gradualisht pa dhimbje, pa skuqje të syrit dhe pa një ndryshim të dukshëm në përditshmëri. Pikërisht kjo e bën glaukomën një sëmundje që shpesh zbulohet vonë. Simptomat e hershme të glaukomës mund të jenë shumë të lehta ose të mos shfaqen fare, ndërsa dëmtimi i nervit optik vazhdon në heshtje.

Glaukoma nuk është një problem i zakonshëm i lodhjes së syve. Ajo përfshin një grup sëmundjesh që dëmtojnë nervin optik, strukturën që përcjell informacionin pamor nga syri drejt trurit. Kur dëmtimi avancon, humbja e shikimit nuk rikthehet. Kontrolli okulistik në kohë është, për këtë arsye, mënyra më e sigurt për ta identifikuar rrezikun përpara se ai të ndikojë në cilësinë e jetës.

Çfarë është glaukoma dhe pse mund të kalojë pa u vënë re?

Në shumë raste, glaukoma lidhet me rritjen e presionit brenda syrit. Lëngu që qarkullon normalisht në sy nuk kullohet siç duhet, duke krijuar presion mbi strukturat e brendshme dhe mbi nervin optik. Megjithatë, presioni i lartë nuk është i pranishëm te çdo pacient. Disa persona mund të zhvillojnë glaukomë edhe me vlera që duken brenda normales, nëse nervi optik është veçanërisht i ndjeshëm.

Forma më e shpeshtë, glaukoma me kënd të hapur, zhvillohet ngadalë. Truri përshtatet me humbjen graduale të shikimit anësor dhe pacienti mund të mos e kuptojë problemin derisa fusha pamore të jetë ngushtuar ndjeshëm. Kjo është arsyeja pse mungesa e shqetësimeve nuk duhet të konsiderohet provë se sytë janë të shëndetshëm.

Simptomat e hershme të glaukomës që kërkojnë vëmendje

Në stadet e para, shenjat janë shpesh jo specifike. Shikimi mund të mbetet i qartë në qendër, ndërsa ndryshimet nisin në periferi. Disa persona vërejnë se përplasen më shpesh me objekte anësore, e kanë më të vështirë të orientohen në ambiente me ndriçim të dobët ose ndihen më pak të sigurt kur ngasin makinën në mbrëmje. Këto shenja nuk e konfirmojnë glaukomën, por meritojnë vlerësim okulistik.

Mund të shfaqet edhe një ndjesi e paqartë se fusha e shikimit është ngushtuar. Për shembull, një person mund të mos vërejë menjëherë një shkallë, një bordurë ose dikë që afrohet nga anash. Në faza më të avancuara, shikimi mund të krijojë përshtypjen e të parit përmes një tuneli. Pritja deri në këtë fazë nuk është zgjedhje e sigurt, sepse dëmtimi i krijuar në nervin optik është i përhershëm.

Turbullimi i herëpashershëm i shikimit, vështirësia për t’u përshtatur nga drita në errësirë apo nevoja për të ndryshuar shpesh numrin e syzeve mund të kenë shumë shkaqe të tjera, si refraksioni, katarakti, syri i thatë ose ndryshime të lidhura me moshën. Ato nuk duhen vetëdiagnostikuar si glaukomë. Roli i okulistit është të përcaktojë shkakun me ekzaminime të plota.

Kur simptomat bëhen urgjencë?

Glaukoma me kënd të mbyllur mund të shfaqet papritur dhe është një urgjencë mjekësore. Ndryshe nga forma e zakonshme me kënd të hapur, kjo gjendje mund të shkaktojë dhimbje të fortë të syrit ose kokës, skuqje të syrit, shikim të turbullt, halo me ngjyra rreth dritave, të përziera apo të vjella.

Nëse këto shenja shfaqen papritur, sidomos së bashku me rënie të shikimit, nevojitet vlerësim i menjëhershëm okulistik ose urgjent. Nuk duhet pritur që simptomat të kalojnë vetë dhe nuk duhen përdorur pika pa këshillën e mjekut. Në këtë situatë, koha ka ndikim të drejtpërdrejtë në ruajtjen e shikimit.

Kush ka rrezik më të lartë për glaukomë?

Glaukoma mund të prekë këdo, por disa faktorë e rrisin mundësinë e zhvillimit të saj. Mosha mbi 40 vjeç është një prej tyre, ndërsa rreziku rritet më tej me kalimin e viteve. Historia familjare ka peshë të veçantë: nëse një prind, vëlla, motër apo i afërm i ngushtë ka glaukomë, kontrollet periodike janë edhe më të nevojshme.

Presioni i lartë intraokular, diabeti, tensioni arterial, sëmundjet e enëve të gjakut dhe miopia e lartë mund të kërkojnë ndjekje më të kujdesshme. Edhe përdorimi i zgjatur i kortikosteroideve, në formë pikash për sy, tabletash, injeksionesh ose inhalatorësh, mund të ndikojë në presionin e syrit te disa pacientë. Kjo nuk do të thotë se mjekimi duhet ndërprerë, por se duhet ndjekur sipas udhëzimit të mjekut.

Dëmtimet e mëparshme të syrit, operacionet okulistike dhe disa veçori anatomike të syrit mund të ndryshojnë rrezikun. Nuk ekziston një interval unik kontrolli për të gjithë. Frekuenca përcaktohet sipas moshës, rezultateve të ekzaminimit, historisë familjare dhe sëmundjeve shoqëruese.

Si zbulohet glaukoma përpara humbjes së shikimit?

Një matje e vetme e presionit të syrit nuk mjafton për të përjashtuar glaukomën. Diagnostikimi kërkon një vlerësim të kombinuar, sepse okulisti shqyrton jo vetëm presionin, por edhe gjendjen e nervit optik dhe funksionin e fushës pamore.

Gjatë kontrollit mund të kryhet tonometria për matjen e presionit intraokular, ekzaminimi i segmentit të përparmë të syrit dhe vlerësimi i nervit optik pas zgjerimit të pupilës, kur është e nevojshme. Gonioskopia ndihmon për të parë këndin e kullimit të lëngut në sy dhe për të dalluar llojin e glaukomës. Testi i fushës pamore mat zonat ku shikimi periferik mund të jetë dobësuar, ndërsa tomografia optike e koherencës, e njohur si OCT, ofron imazhe të hollësishme të fibrave të nervit optik.

Këto ekzaminime nuk janë të tepërta. Secili jep një pjesë të informacionit klinik dhe bashkë krijojnë një pamje më të saktë të situatës. Te pacientët me dyshim për glaukomë, krahasimi i rezultateve në kohë është po aq i vlefshëm sa rezultati i një kontrolli të vetëm.

Çfarë ndodh pas diagnostikimit?

Trajtimi synon të ulë presionin e syrit dhe të ngadalësojë ose ndalojë përparimin e dëmtimit. Zgjedhja varet nga tipi i glaukomës, niveli i presionit, pamja e nervit optik dhe përgjigjja individuale ndaj terapisë. Pikat okulistike janë shpesh hapi i parë, por ato funksionojnë vetëm kur përdoren rregullisht dhe me teknikën e duhur.

Në disa raste rekomandohen procedura me lazer ose ndërhyrje kirurgjikale për të përmirësuar kullimin e lëngut intraokular. Asnjë trajtim nuk rikthen pjesën e shikimit që është humbur, por trajtimi i hershëm mund të ruajë shikimin e mbetur për shumë vite. Ndjekja periodike është pjesë e trajtimit, jo një hap dytësor.

Është e dobishme që pacienti t’i tregojë okulistit për të gjitha ilaçet që përdor dhe për çdo ndryshim në shikim, edhe kur ai duket i vogël. Mos e ndërprisni terapinë me pika sepse nuk ndieni ndryshim të menjëhershëm. Glaukoma shpesh nuk jep sinjale të përditshme, por kontrolli i presionit dhe i nervit optik është pikërisht ajo që mbron shikimin afatgjatë.

Kur duhet planifikuar kontrolli okulistik?

Një kontroll i plotë okulistik është i arsyeshëm për çdo të rritur, veçanërisht pas moshës 40 vjeç. Ai bëhet më urgjent nëse ekziston histori familjare e glaukomës, nëse keni diabet ose miopi të lartë, nëse përdorni kortikosteroide për një kohë të gjatë apo nëse vini re ndryshime në shikimin periferik.

Te STARMED Hospital, vlerësimi okulistik mund të organizohet me fokus te diagnostikimi i saktë dhe ndjekja e personalizuar, në përputhje me nevojat e secilit pacient. Një konsultë e planifikuar nuk është vetëm përgjigje ndaj një shqetësimi aktual, por edhe kujdes për pavarësinë, sigurinë dhe cilësinë e jetës në vitet që vijnë.

Shikimi nuk duhet pritur të japë alarm për t’u mbrojtur. Nëse keni faktorë rreziku ose nuk keni kryer prej kohësh një kontroll të plotë të syve, një vizitë te okulisti është një hap i thjeshtë dhe i vlefshëm për pasurinë tuaj më të madhe – shëndetin.