Tensioni i ulët i gjakut, i njohur gjithashtu si hipotension, është një gjendje mjekësore që ndodh kur presioni i gjakut bie nën normat e zakonshme dhe nuk është në gjendje të sigurojë një furnizim të mjaftueshëm të gjakut dhe oksigjenit në organet dhe indet jetësore të trupit. Kjo gjendje mund të jetë kalimtare ose e qëndrueshme dhe mund të ndikojë në njerëz të çdo moshe, megjithëse shpesh është më e zakonshme tek të moshuarit dhe individët me probleme të caktuara shëndetësore.

Normalisht, tensioni i gjakut ndryshon gjatë gjithë ditës dhe ndikohet nga faktorë të ndryshëm si aktiviteti fizik, stresi, gjendja emocionale dhe madje edhe dieta. Presioni normal i gjakut është zakonisht rreth 120/80 mm Hg, por kur ai bie nën 90/60 mm Hg, konsiderohet hipotension.

Tensioni i ulët i gjakut (hipotensioni): vlerat, rreziqet dhe çfarë të bëni

Përgjigje e shkurtër: Tensioni quhet i ulët (hipotension) kur është nën 90 me 60 mm Hg, ose “9 me 6” siç thuhet zakonisht. Te shumë njerëz të shëndetshëm, një tension i tillë pa simptoma është normal dhe nuk kërkon trajtim. Bëhet problem kur shoqërohet me marramendje, të fikët, lodhje të fortë ose turbullim të shikimit. Kur ju bie tensioni, shtrihuni ose uluni, ngrini këmbët dhe pini ujë. Kërkoni ndihmë urgjente nëse ka të fikët, dhimbje gjoksi, konfuzion ose frymëmarrje të vështirë.

Çfarë është tensioni i ulët i gjakut?

Tensioni (presioni) i gjakut matet me dy numra:

• Sistolik (numri i sipërm): presioni kur zemra rreh dhe shtyn gjakun
• Diastolik (numri i poshtëm): presioni kur zemra pushon midis rrahjeve

Tensioni normal është rreth 120 me 80 mm Hg (“12 me 8”). Hipotension quhet kur tensioni bie aq poshtë sa organet kryesore (truri, zemra, veshkat) mund të mos marrin gjak dhe oksigjen të mjaftueshëm. Tensioni ndryshon gjatë ditës nga aktiviteti, stresi, ushqimi dhe gjumi, ndaj një matje e vetme e ulët nuk do të thotë domosdoshmërisht sëmundje.

Cilat vlera janë normale dhe cilat janë të ulëta?

Në Shqipëri tensioni shpesh thuhet në centimetra (“10 me 6”), që i përgjigjet 100/60 mm Hg.

Si thuhet	mm Hg	Çfarë do të thotë zakonisht
12 me 8	120/80	Normal
11 me 7, 10 me 7	110/70, 100/70	Normal
10 me 6	100/60	Normal në kufirin e poshtëm. Te shumica pa simptoma nuk është problem.
9 me 6	90/60	Kufiri i hipotensionit. Shqetësuese vetëm nëse ka simptoma.
8 me 6, 8 me 5	80/60, 80/50	Tension i ulët. Nëse ka marramendje apo dobësi, duhet vizitë te mjeku.
7 me 4, 6 me 4	70/40, 60/40	Shumë i ulët, sidomos me simptoma. Kërkoni ndihmë mjekësore menjëherë.

Tabela është orientuese. Vlera “normale” për ju varet nga mosha, gjendja shëndetësore dhe ilaçet që merrni. Rëndësi ka sa ndiheni, jo vetëm numri.

Simptomat e tensionit të ulët

• Marramendje ose humbje ekuilibri, sidomos kur ngriheni
• Të fikët ose ndjesi sikur do t’ju bjerë të fikët
• Shikim i turbullt
• Lodhje dhe dobësi
• Të përziera
• Lëkurë e zbehtë, e ftohtë dhe me djersë
• Rrahje të shpejta të zemrës
• Vështirësi në përqendrim

Çfarë duhet të bëni kur ju bie tensioni

Nëse ndjeni marramendje ose dobësi papritur:

1. Uluni ose shtrihuni menjëherë, që të mos rrëzoheni.
2. Ngrini këmbët mbi nivelin e zemrës (p.sh. mbi një jastëk) nëse jeni shtrirë.
3. Pini ujë, një deri në dy gota, sidomos nëse është vapë ose keni djersitur.
4. Ngrihuni ngadalë: fillimisht uluni për një minutë, pastaj qëndroni në këmbë.
5. Matni tensionin nëse keni aparat, dhe shënoni vlerën dhe orën për mjekun.

Kur është urgjencë?

Telefononi 127 ose shkoni në urgjencë nëse tensioni i ulët shoqërohet me:

• të fikët ose humbje vetëdijeje
• dhimbje gjoksi ose rrahje shumë të çrregullta të zemrës
• konfuzion, vështirësi në të folur
• frymëmarrje të vështirë
• lëkurë të ftohtë, të zbehtë dhe pulsin e shpejtë e të dobët (shenja shoku)
• gjakderdhje, të vjella ose diarre të forta

A është i rrezikshëm tensioni i ulët?

Në shumicën e rasteve, jo. Shumë të rinj, sportistë dhe gra kanë tension rreth 9–10 me 6 pa asnjë problem. Tensioni i ulët bëhet i rrezikshëm kur:

• bie papritur, p.sh. nga humbja e gjakut, dehidratimi i rëndë, një infeksion i rëndë (sepsë) ose një reaksion alergjik
• shkakton të fikët, sidomos te të moshuarit, ku rrëzimet mund të sjellin thyerje
• është shenjë e një problemi tjetër, si sëmundje e zemrës apo çrregullim hormonal

Në rastet e rënda, tensioni shumë i ulët mund të çojë në shok, kur organet nuk marrin gjak të mjaftueshëm. Kjo është urgjencë mjekësore.

Shkaqet e tensionit të ulët

Shkaqe të zakonshme, shpesh kalimtare:

• Dehidratimi: vapa, ethet, të vjellat, diarreja, pak ujë
• Qëndrimi gjatë në këmbë ose ngritja e shpejtë
• Pas ngrënies (hipotension pas ushqimit, më i shpeshtë te të moshuarit)
• Shtatzënia

Ilaçet:

• Ilaçet për tensionin e lartë, diuretikët, disa ilaçe për zemrën, disa antidepresivë dhe ilaçe për prostatën. Mos i ndërprisni vetë; flisni me mjekun për dozën.

Sëmundje që duhen kontrolluar:

• Probleme të zemrës: rrahje të ngadalta (bradikardia), probleme të valvulave, insuficiencë kardiake
• Çrregullime hormonale: hipotiroidizmi, sëmundja e Addison-it, sheqeri i ulët
• Humbja e gjakut, anemia
• Infeksione të rënda (sepsë) ose reaksione alergjike të rënda

Marramendja kur ngriheni (hipotensioni ortostatik)

Nëse ju merren mendtë sa ngriheni nga shtrati apo karrigia, mund të keni hipotension ortostatik: tensioni bie të paktën 20/10 mm Hg brenda 3 minutave pasi ngriheni. Është më i shpeshtë te të moshuarit, te personat me diabet dhe te ata që marrin ilaçe për tensionin.

Tensioni i ulët në shtatzëni

Në gjysmën e parë të shtatzënisë tensioni zakonisht ulet natyrshëm dhe kthehet në normë më vonë. Nëse keni marramendje të shpeshta apo të fikët, tregojini gjinekologut tuaj.

Si diagnostikohet në Starmed Hospital

• Matje e tensionit shtrirë dhe në këmbë
• Holter presioni: matje automatike e tensionit për 24 orë, për të parë si ndryshon gjatë ditës
• EKG dhe ekokardiografi për funksionin e zemrës
• Analiza gjaku: hemogram (anemia), sheqer, elektrolitë, hormonet e tiroides

Si trajtohet tensioni i ulët?

Trajtimi varet nga shkaku. Shpesh mjaftojnë ndryshimet e përditshme:

• Pini mjaftueshëm ujë gjatë ditës, sidomos në vapë
• Ngrihuni ngadalë nga shtrati: uluni pak në buzë të shtratit përpara se të ngriheni
• Hani më pak dhe më shpesh, dhe kufizoni alkoolin
• Çorapet elastike (kompresive) ndihmojnë te marramendja kur qëndroni në këmbë
• Kripa: te disa njerëz mjeku mund të rekomandojë pak më shumë kripë, por kjo nuk vlen për personat me sëmundje zemre, veshkash apo tension të lartë herë pas here. Bëjeni vetëm me këshillën e mjekut.

Kur ka një shkak specifik, trajtohet ai: rregullimi i ilaçeve, trajtimi i anemisë, i tiroides apo i problemit të zemrës. Në raste të caktuara, mjeku mund të përshkruajë ilaçe që e ngrenë tensionin. Në urgjencë jepen lëngje në venë.

Diagnostikimi dhe Trajtimi në Spitalin Starmed

Tek Spitali Starmed, ekipi i specializuar përdor aparatura të avancuara për të matur dhe analizuar presionin e gjakut. Një ekzaminim i plotë përfshin matjen e presionit sistolik dhe diastolik, analizat e gjakut dhe teste kardiake si elektrokardiograma (EKG) dhe ekokardiograma. Mjekët tanë ndjekin protokolle të avancuara për të diagnostikuar saktësisht shkakun e hipotensionit.

Metodat e Trajtimit:

• Trajtimi Farmakologjik: Ilaçe që rrisin presionin e gjakut.
• Terapia me Lëngje: Hidratim intravenoz për të rritur volumin e gjakut.
• Monitorimi i Rregullt: Matje e vazhdueshme e presionit për të parandaluar komplikimet.
• Këshillim mbi Stilin e Jetës: Ushqime të pasura me kripë dhe hidratim i rregullt.

Tensioni i ulët i gjakut mund të jetë një problem i nënvlerësuar, por me kujdesin e duhur dhe diagnostikimin e saktë, ai mund të menaxhohet me sukses. Spitali Starmed është këtu për t’ju ofruar shërbimet më të mira dhe mbështetje profesionale për çdo nevojë shëndetësore që keni. Na kontaktoni për një vizitë mjekësore dhe trajtim të specializuar.

Kujdesi në Starmed Hospital

Në departamentin e Kardiologjisë, vizita, matja e tensionit, EKG, ekokardiografia, Holter-i dhe analizat e gjakut kryhen në të njëjtin vend, që shkaku të gjendet shpejt. Nëse vuani nga tensioni i lartë dhe ilaçet jua ulin shumë, lexoni edhe menaxhimin e hipertensionit arterial.

Pyetje të shpeshta

Sa duhet të jetë tensioni i ulët?

Tensioni konsiderohet i ulët kur është nën 90 me 60 mm Hg (“9 me 6”). Vlerat 100 me 60 (“10 me 6”) janë zakonisht normale nëse nuk keni simptoma.

A është i rrezikshëm tensioni 10 me 6 ose 9 me 6?

Zakonisht jo, nëse ndiheni mirë. Shumë njerëz të shëndetshëm kanë këto vlera. Kontaktoni mjekun nëse keni marramendje, të fikët apo lodhje të vazhdueshme.

Çfarë duhet të bëj kur më bie tensioni?

Uluni ose shtrihuni, ngrini këmbët, pini ujë dhe ngrihuni ngadalë. Nëse keni të fikët, dhimbje gjoksi apo konfuzion, kërkoni ndihmë urgjente në 127.

Çfarë duhet të ha ose pi për tensionin e ulët?

Uji është më i rëndësishmi. Vaktet e vogla e të shpeshta ndihmojnë. Kripa mund të ndihmojë te disa, por vetëm me këshillën e mjekut, sepse nuk është e përshtatshme për çdo person. Kafeja mund ta ngrejë tensionin përkohësisht, por nuk është trajtim.

Kur duhet të shkoj te mjeku për tensionin e ulët?

Kur tensioni i ulët shoqërohet me marramendje të shpeshta, të fikët, lodhje të vazhdueshme, ose kur ka filluar pas një ilaçi të ri.