Një matje e përsëritur mbi normën nuk është thjesht një numër në aparat. Ajo mund të jetë sinjali i parë i një ngarkese të vazhdueshme për zemrën, enët e gjakut, trurin dhe veshkat. Menaxhimi i hipertensionit arterial fillon pikërisht këtu: me matje të besueshme, vlerësim mjekësor dhe një plan të qartë që përshtatet me nevojat e çdo pacienti.
Hipertensioni shpesh përparon pa dhimbje, pa marramendje dhe pa shenja të dukshme. Për këtë arsye quhet shpesh një gjendje e heshtur. Mungesa e simptomave nuk do të thotë mungesë rreziku, sidomos kur vlerat e larta vazhdojnë për muaj ose vite pa kontroll të rregullt.
Presioni arterial është forca me të cilën gjaku ushtron presion mbi muret e arterieve. Ai shprehet me dy vlera: presionin sistolik, numrin e parë, që matet kur zemra tkurret, dhe presionin diastolik, numrin e dytë, që matet kur zemra relaksohet.
Një vlerë e vetme e lartë nuk mjafton gjithmonë për të vendosur diagnozën. Ankthi gjatë vizitës, aktiviteti fizik pak para matjes, kafeja, duhani apo përdorimi i gabuar i aparatit mund ta rrisin përkohësisht tensionin. Diagnoza vendoset duke parë matje të përsëritura, të kryera në kushte të përshtatshme, së bashku me historinë shëndetësore dhe faktorët individualë të rrezikut.
Te disa pacientë, presioni arterial rritet vetëm në ambient mjekësor, ndërsa te të tjerë mund të duket normal gjatë një vizite të shkurtër, por të rritet në jetën e përditshme. Në këto raste, monitorimi 24-orësh i presionit arterial mund të japë një pamje më të saktë të situatës.
Qëllimi nuk është vetëm ulja e një numri në aparat. Qëllimi është të reduktohet rreziku afatgjatë për infarkt, insult cerebral, insuficiencë kardiake, dëmtim të veshkave dhe probleme me shikimin. Prandaj, një kontroll i kujdesshëm kardiologjik vlerëson pacientin në tërësi.
Mjeku mund të shqyrtojë historinë familjare, peshën trupore, zakonet ushqimore, nivelin e aktivitetit fizik, gjumin, stresin, përdorimin e alkoolit dhe duhanit, si edhe barnat që pacienti merr. Disa medikamente, përfshirë disa kundër dhimbjes, dekongjestantë të hundës ose preparate të caktuara hormonale, mund të ndikojnë në presionin arterial.
Analizat e gjakut dhe urinës ndihmojnë për të vlerësuar funksionin e veshkave, sheqerin në gjak, yndyrnat në gjak dhe faktorë të tjerë që lidhen me rrezikun kardiovaskular. EKG-ja kontrollon aktivitetin elektrik të zemrës, ndërsa ekokardiografia mund të vlerësojë strukturën e zemrës dhe ndikimin që presioni i lartë mund të ketë pasur me kalimin e kohës. Sipas rastit, nevojiten edhe ekzaminime të tjera të drejtuara nga specialisti.
Ky vlerësim është veçanërisht i rëndësishëm për pacientët që kanë diabet, sëmundje të veshkave, kolesterol të lartë, histori familjare të sëmundjeve të zemrës ose që kanë kaluar një episod kardiak apo neurologjik. Objektivi i presionit arterial nuk është domosdoshmërisht i njëjtë për të gjithë. Ai përcaktohet duke balancuar përfitimet e kontrollit të mirë me tolerancën e pacientit ndaj trajtimit.
Monitorimi në shtëpi është shumë i vlefshëm kur kryhet në mënyrën e duhur. Zgjidhni një aparat të përshtatshëm për krahun, me manshetë në madhësinë e duhur. Para matjes, rrini ulur dhe të qetë për rreth pesë minuta, me shpinën të mbështetur, këmbët në dysheme dhe krahun në nivelin e zemrës.
Shmangni kafenë, cigaret dhe aktivitetin fizik të paktën 30 minuta para matjes. Mos flisni gjatë procedurës. Kryeni dy matje me pak diferencë mes tyre dhe shënoni vlerat, orën dhe çdo simptomë të mundshme. Një ditar i tillë e ndihmon kardiologun të dallojë një prirje të vazhdueshme nga një rritje e rastësishme.
Nuk rekomandohet ndryshimi i dozave ose ndalimi i barnave vetëm mbi bazën e disa matjeve në shtëpi. Nëse shifrat janë të pazakonta ose shoqërohen me shqetësime, kontaktoni mjekun për udhëzim.
Për disa persona me rritje të lehtë të presionit dhe rrezik të ulët kardiovaskular, ndryshimet në stilin e jetesës mund të jenë hapi i parë, gjithmonë nën ndjekje mjekësore. Për shumë të tjerë, sidomos kur vlerat janë dukshëm të larta ose shoqërohen me faktorë të tjerë rreziku, barnat janë pjesë e domosdoshme e trajtimit.
Ushqyerja ka rol të drejtpërdrejtë. Reduktimi i kripës nuk do të thotë vetëm të mos shtoni kripë në pjatë. Sasi të konsiderueshme gjenden në djathëra të kripur, sallamra, ushqime të gatshme, konserva, salca, supa të përgatitura dhe produkte të paketuara. Zgjedhja më e mirë është një regjim i pasur me perime, fruta, bishtajore, drithëra integrale, peshk dhe proteina të lehta, i përshtatur me gjendjen klinike të pacientit.
Rënia graduale në peshë, kur ka mbipeshë, mund të përmirësojë kontrollin e presionit. Edhe aktiviteti fizik i rregullt ndihmon zemrën dhe enët e gjakut. Ecja e shpejtë, biçikleta ose noti mund të jenë zgjedhje të mira, por intensiteti duhet përshtatur sidomos kur ka sëmundje zemre, dhimbje gjoksi, ritme të çrregullta ose kufizime ortopedike.
Gjumi i pamjaftueshëm, stresi i zgjatur dhe apnea e gjumit mund ta bëjnë kontrollin e hipertensionit më të vështirë. Gërhitja e fortë, ndërprerjet e frymëmarrjes gjatë natës dhe përgjumja e tepërt gjatë ditës meritojnë vlerësim, sepse apnea e patrajtuar lidhet shpesh me tension të vështirë për t’u kontrolluar.
Terapia medikamentoze zgjidhet sipas profilit të pacientit. Mund të përdoren një ose më shumë barna me mekanizma të ndryshëm veprimi. Zgjedhja ndikohet nga mosha, vlerat e presionit, funksioni i veshkave, diabeti, sëmundjet e zemrës, shtatzënia e mundshme dhe barnat e tjera që pacienti përdor. Efektet anësore, nëse shfaqen, nuk duhen injoruar, por as të çojnë automatikisht në ndërprerje të trajtimit. Shpesh mjeku mund të rregullojë dozën ose të zgjedhë një alternativë më të përshtatshme.
Një vlerë shumë e lartë e presionit arterial duhet marrë seriozisht, veçanërisht kur shoqërohet me simptoma. Kërkoni ndihmë urgjente nëse shfaqet ndonjë nga këto shenja:
Këto shenja mund të lidhen me një urgjencë kardiovaskulare ose neurologjike dhe nuk duhen trajtuar me pritje në shtëpi. Edhe pa simptoma, vlera shumë të larta të përsëritura kërkojnë kontakt të shpejtë me profesionistin shëndetësor.
Kontrolli i hipertensionit nuk mbaron me marrjen e recetës së parë. Vizitat periodike lejojnë vlerësimin e matjeve, tolerancës ndaj barnave, rezultateve të analizave dhe ndryshimeve që mund të kenë ndodhur në gjendjen e përgjithshme. Me kalimin e kohës, terapia mund të kërkojë përshtatje.
Për pacientët që duan një vlerësim të koordinuar, STARMED Hospital ofron mundësinë që konsultat kardiologjike, analizat laboratorike dhe ekzaminimet diagnostikuese të realizohen në të njëjtën qendër, duke e bërë ndjekjen më të qartë dhe më të organizuar për pacientin dhe familjen e tij.
Më e rëndësishmja është që trajtimi të bëhet pjesë e jetës së përditshme pa frikë dhe pa vetë-mjekim. Një aparat i besueshëm në shtëpi, një ditar i thjeshtë i matjeve dhe komunikimi i hapur me kardiologun krijojnë bazën për vendime më të sigurta. Kujdesi i vazhdueshëm sot është një zgjedhje konkrete për të mbrojtur shëndetin tuaj nesër.