Mamografia apo ekografia e gjirit për kontroll?

Mamografia apo ekografia e gjirit nuk janë dy ekzaminime që përjashtojnë njëri-tjetrin. Ato përdorin teknologji të ndryshme, japin informacion të ndryshëm dhe, në shumë raste, plotësojnë njëra-tjetrën. Zgjedhja e duhur varet nga mosha, dendësia e indit të gjirit, simptomat, historia familjare dhe rezultati i kontrollit klinik nga mjeku.

Për një grua që ndien një ndryshim në gji, apo që kërkon të kryejë kontroll parandalues, pyetja nuk duhet të jetë vetëm “cilin ekzaminim të bëj?”. Pyetja më e dobishme është: “Cili ekzaminim më jep informacionin që më nevojitet në këtë moment?”. Vlerësimi nga specialisti ndihmon që diagnostikimi të jetë i saktë, pa vonesa dhe pa ekzaminime të panevojshme.

Çfarë ndryshimi ka mes mamografisë dhe ekografisë së gjirit?

Mamografia është një ekzaminim me rreze X me dozë të ulët rrezatimi, i krijuar posaçërisht për vlerësimin e gjirit. Ajo mund të zbulojë ndryshime shumë të vogla në indin e gjirit, përfshirë mikrokalcifikimet, të cilat ndonjëherë mund të jenë një shenjë e hershme që kërkon vlerësim të mëtejshëm.

Ekografia e gjirit përdor valë zanore dhe nuk përdor rrezatim. Ajo krijon imazhe në kohë reale dhe është veçanërisht e vlefshme për të dalluar nëse një formacion është i mbushur me lëng, si një kist, apo ka përbërje solide. Ekografia u jep mjekëve pamje të detajuar të zonës ku pacientja ndien një nodus, dhimbje ose trashje të indit.

Pra, mamografia është e fortë në zbulimin e disa ndryshimeve të hershme që mund të mos preken me dorë, ndërsa ekografia ndihmon në karakterizimin më të qartë të strukturave të dukshme ose të prekshme. Një rezultat i plotë nuk varet vetëm nga aparatura, por edhe nga interpretimi i radiologut dhe lidhja e imazheve me ekzaminimin klinik.

Kur rekomandohet mamografia?

Mamografia përdoret kryesisht si ekzaminim depistues, pra për kontrollin e grave pa shenja të dukshme shqetësuese, por mund të përdoret edhe për qëllime diagnostikuese kur ka simptoma ose gjetje të dyshimta. Ajo është zakonisht më informuese te gratë mbi moshën 40 vjeç, sepse indi i gjirit priret të bëhet më pak i dendur me kalimin e viteve.

Programi i depistimit nuk është i njëjtë për çdo grua. Mosha e fillimit dhe intervali i kontrollit përcaktohen sipas udhëzimeve mjekësore, historisë personale dhe rrezikut individual. Një grua me nënë, motër ose vajzë të diagnostikuar me kancer gjiri, me mutacione gjenetike të njohura, ose me histori të mëparshme sëmundjesh të gjirit mund të ketë nevojë për ndjekje më të hershme apo më të shpeshtë.

Gjatë mamografisë, gjiri vendoset dhe komprimohet për pak sekonda mes dy pllakave. Ky proces mund të shkaktojë parehati të përkohshme, por është i nevojshëm për të marrë imazhe të qarta me dozën më të ulët të mundshme të rrezatimit. Nëse keni gjinj të ndjeshëm, planifikimi i ekzaminimit pas përfundimit të menstruacioneve mund ta bëjë procedurën më të tolerueshme.

Kur rekomandohet ekografia e gjirit?

Ekografia e gjirit rekomandohet shpesh te gratë e reja, veçanërisht nën 40 vjeç, ku indi i gjirit është zakonisht më i dendur. Në gjirin e dendur, mamografia mund të ketë kufizime, sepse indi i bardhë në imazh mund të fshehë disa ndryshime. Ekografia shton informacion të dobishëm në këto raste.

Ajo përdoret edhe kur pacientja ka një shqetësim të caktuar: një kokërr të prekshme, dhimbje të lokalizuar, ndryshim në lëkurë, sekrecion nga thitha ose një zonë që duket ndryshe nga pjesa tjetër e gjirit. Mjeku mund ta përdorë ekografinë për të orientuar vlerësimin e një gjetjeje të parë në mamografi dhe, kur nevojitet, për të drejtuar një biopsi me gjilpërë.

Ekografia është zakonisht zgjedhja e parë për vlerësimin e gjirit gjatë shtatzënisë, pasi nuk përdor rrezatim. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se mamografia përjashtohet gjithmonë gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji. Në situata të caktuara, specialisti mund të rekomandojë ekzaminime shtesë, duke peshuar me kujdes përfitimin diagnostik dhe sigurinë e pacientes.

Mamografia apo ekografia e gjirit: si vendoset zgjedhja?

Vendimi nuk duhet të bazohet vetëm te mosha. Mosha është një udhëzues i dobishëm, por jo një rregull absolut. Një grua 35-vjeçare me një nodus të prekshëm mund të ketë nevojë për ekografi dhe, sipas rastit, edhe për mamografi diagnostikuese. Një grua 48-vjeçare me gjinj të dendur mund të kryejë mamografi për depistim dhe ekografi plotësuese.

Specialisti merr parasysh disa elemente në të njëjtën kohë:

• moshën dhe fazën hormonale të pacientes;
• dendësinë e gjirit dhe ekzaminimet e mëparshme;
• simptomat aktuale dhe kohën kur kanë filluar;
• historinë familjare ose personale të kancerit të gjirit;
• praninë e implanteve, ndërhyrjeve të mëparshme ose ndryshimeve të njohura beninje.

Mund të ndodhë që mamografia të dalë pa gjetje shqetësuese, por mjeku të kërkojë ekografi për një zonë specifike. Mund të ndodhë edhe e kundërta: ekografia të identifikojë një formacion që kërkon mamografi për të vlerësuar pjesën tjetër të gjirit. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se ka një problem serioz. Do të thotë se mjeku po kërkon një përgjigje sa më të qartë.

Gjinjtë e dendur dhe vlera e kontrollit të personalizuar

Dendësia e gjirit i referohet raportit mes indit gjëndror dhe fijor me indin dhjamor. Ajo nuk mund të përcaktohet me vetëkontroll dhe nuk lidhet domosdoshmërisht me madhësinë apo fortësinë e gjirit. Dendësia vlerësohet në mamografi.

Te disa gra, gjiri i dendur mund ta bëjë interpretimin e mamografisë më kompleks. Për këtë arsye, radiologu mund të sugjerojë ekografi plotësuese ose një plan tjetër ndjekjeje, sipas profilit të rrezikut. Jo çdo grua me gjinj të dendur ka nevojë për të njëjtat ekzaminime shtesë. Vendimi i personalizuar shmang si mungesën e diagnostikimit, ashtu edhe kontrollet pa indikacion të qartë.

Simptomat që nuk duhen shtyrë

Kontrollet rutinë janë shumë të vlefshme, por nuk duhet të prisni datën e depistimit nëse vëreni një ndryshim të ri. Drejtojuni mjekut nëse ndieni një nodus që nuk largohet, ndryshim të formës së gjirit, tërheqje të lëkurës ose thithës, skuqje të vazhdueshme, trashje të lëkurës, sekrecion me gjak nga thitha apo zmadhim të nyjeve në sqetull.

Shumë prej këtyre shenjave mund të kenë shkaqe beninje, si kistet, ndryshimet hormonale ose infeksionet. Megjithatë, vetëm ekzaminimi klinik dhe imazheria mund të përcaktojnë shkakun. Vetëkontrolli i gjirit ju ndihmon të njihni trupin tuaj, por nuk zëvendëson mamografinë, ekografinë apo konsultën me specialistin.

Si të përgatiteni për ekzaminimin?

Për ekografinë e gjirit zakonisht nuk kërkohet përgatitje e veçantë. Për mamografinë, në ditën e ekzaminimit këshillohet të mos përdorni deodorant, pudër, krem ose parfum në zonën e gjoksit dhe sqetullave, sepse disa përbërës mund të shfaqen në imazh si artefakte.

Merrni me vete mamografitë, ekografitë, rezonancat ose raportet e mëparshme, nëse i keni. Krahasimi me imazhet e vjetra është shpesh po aq i vlefshëm sa ekzaminimi i ri, sepse lejon të shihet nëse një gjetje ka qenë e pranishme më herët dhe nëse ka ndryshuar me kohën.

Mos u shqetësoni nëse pas ekzaminimit kërkohet një imazh shtesë ose kontroll i dytë. Kjo mund të ndodhë për të sqaruar një zonë që nuk është paraqitur mjaftueshëm qartë në imazhin fillestar. Vetëm një pjesë e gjetjeve kërkojnë biopsi dhe shumica e biopsive të gjirit rezultojnë beninje.

Në STARMED Hospital, vlerësimi i gjirit mund të organizohet me konsultë specialistike dhe imazheri në të njëjtën qendër, në mënyrë që hapat e diagnostikimit të jenë të koordinuar dhe pacientja të marrë orientim të qartë për ndjekjen e mëtejshme.

Kontrolli i gjirit nuk duhet të udhëhiqet nga frika, por nga kujdesi për veten. Nëse keni kaluar moshën e depistimit, keni histori familjare ose keni vënë re një ndryshim, biseda me specialistin sot mund t’ju japë qartësinë dhe qetësinë që kërkoni.