Zemra nuk duhet të rrahë gjithmonë me të njëjtën shpejtësi: ritmi i saj ndryshon normalisht gjatë aktivitetit fizik, pushimit, emocioneve ose gjumit. Por kur rrahjet bëhen të çrregullta, shumë të shpejta apo tepër të ngadalta pa një arsye të qartë, mund të bëhet fjalë për aritmi. Njohja e pesë shenjave të aritmisë ndihmon që vlerësimi kardiologjik të mos shtyhet, sidomos kur simptomat përsëriten ose ndikojnë në aktivitetet e përditshme.
Aritmia është një çrregullim i ritmit të zemrës. Disa forma janë kalimtare dhe pa rrezik të menjëhershëm, ndërsa të tjera mund të ulin aftësinë e zemrës për të pompuar gjak në mënyrë efektive ose të rrisin rrezikun për komplikacione serioze. Simptomat, historia shëndetësore, mosha dhe sëmundjet shoqëruese përcaktojnë sa urgjent duhet të jetë vlerësimi.
Palpitacionet janë ndjesia se zemra po rreh fort, shpejt, në mënyrë të çrregullt ose sikur po humbet një rrahje. Disa persona i përshkruajnë si dridhje në kraharor, goditje të papritura apo një puls që nis e ndalet pa paralajmërim.
Jo çdo palpitacion nënkupton sëmundje. Kafeina, mungesa e gjumit, ankthi, dehidratimi, nikotina dhe disa medikamente mund t’i nxisin ato. Megjithatë, kur ndjesia shfaqet shpesh, zgjat disa minuta, ndodh në qetësi ose shoqërohet me marramendje, gulçim apo dhimbje gjoksi, kërkon konsultë me kardiologun. Regjistrimi i ritmit me EKG mund të japë informacion të vlefshëm, por nëse episodi nuk ndodh gjatë ekzaminimit, mund të nevojitet Holteri i ritmit.
Një puls që ndryshon pa lidhje me aktivitetin fizik meriton vëmendje. Mund të ndieni se rrahjet vijnë në intervale të pabarabarta, se zemra po vrapon edhe kur jeni ulur, ose se pulsi është tepër i ngadalshëm dhe ju lë pa energji.
Ritmi i shpejtë mund të ndodhë gjatë temperaturës, stresit ose ushtrimeve, ndërsa ritmi i ngadalshëm mund të jetë normal te disa sportistë. Dallimi bëhet nga konteksti dhe simptomat. Nëse pulsi i çrregullt përsëritet, mos u përpiqni ta diagnostikoni vetëm duke e matur në shtëpi. Një konsultë e plotë, EKG-ja dhe, sipas rastit, ekokardiografia ose monitorimi 24-orësh, ndihmojnë në identifikimin e shkakut.
Kur ritmi kardiak nuk lejon qarkullim të mjaftueshëm të gjakut drejt trurit, mund të shfaqen marramendje, turbullim i shikimit, dobësi e papritur ose ndjesia se do të bini të fikët. Humbja e vetëdijes, edhe kur zgjat pak sekonda dhe kalon vetë, nuk duhet trajtuar si një episod i parëndësishëm.
Këto simptoma mund të kenë shkaqe të tjera, si rënia e tensionit arterial, anemia, niveli i ulët i sheqerit në gjak ose dehidratimi. Por kur ndodhin së bashku me palpitacione ose puls të çrregullt, aritmia duhet përjashtuar pa vonesë. Mjeku mund të kërkojë analiza laboratorike, vlerësim të tensionit, EKG, Holter dhe ekzaminime të tjera të përshtatura me situatën klinike.
Mungesa e ajrit gjatë pushimit, gjatë ecjes së zakonshme ose kur ngjitni disa shkallë mund të sinjalizojë se zemra po punon me një ritëm joefikas. Disa pacientë nuk e ndiejnë ritmin e çrregullt drejtpërdrejt, por vënë re se lodhen më shpejt, u mungon energjia ose e kanë të vështirë të kryejnë aktivitetet që më parë i bënin pa problem.
Gulçimi mund të lidhet edhe me mushkëritë, alergjitë, infeksionet respiratore, mbipeshën apo ankthin. Pikërisht për këtë arsye nevojitet vlerësim i koordinuar, jo supozime. Nëse lodhja është e re, përkeqësohet gradualisht ose shoqërohet me ënjtje të këmbëve, rrahje të çrregullta apo presion në kraharor, konsultohuni me mjekun sa më shpejt.
Dhimbja e gjoksit nuk është shenja më e zakonshme e çdo aritmie, por është një simptomë që nuk duhet pritur. Ajo mund të ndihet si presion, shtrëngim, djegie ose rëndesë dhe mund të shoqërohet me djersë të ftohta, të përziera, gulçim apo dobësi të theksuar.
Në këto raste, nuk ka vend për vetë-mjekim apo pritje për të parë nëse shqetësimi largohet. Sidomos te personat me hipertension, diabet, kolesterol të lartë, histori familjare të sëmundjeve të zemrës ose duhanpirje, dhimbja e kraharorit duhet të vlerësohet urgjentisht. Aritmia mund të jetë pjesë e problemit, por duhet përjashtuar edhe një gjendje kardiake akute.
Telefononi shërbimin e urgjencës ose paraqituni menjëherë në urgjencë nëse rrahjet e çrregullta shoqërohen me dhimbje të fortë në gjoks, vështirësi të rëndë në frymëmarrje, të fikët, konfuzion, dobësi të papritur në një anë të trupit ose vështirësi në të folur. Këto shenja mund të kërkojnë trajtim të menjëhershëm.
Mos drejtoni automjetin vetë nëse ndiheni të fikët ose keni dhimbje gjoksi. Nëse është e mundur, uluni ose shtrihuni në një pozicion të sigurt dhe kërkoni ndihmë. Një episod që kalon shpejt nuk e përjashton nevojën për vlerësim, veçanërisht nëse është përsëritur.
Aritmitë mund të jenë të vazhdueshme ose episodike. Kjo do të thotë se një EKG e kryer në momentin kur nuk keni simptoma mund të rezultojë normale, edhe pse shqetësimi është real. Për këtë arsye, kardiologu e ndërton vlerësimin duke kombinuar përshkrimin e episodeve me ekzaminime të përshtatshme.
EKG-ja regjistron aktivitetin elektrik të zemrës dhe është shpesh hapi i parë. Holteri kardiak regjistron ritmin për 24 orë ose më gjatë dhe është i dobishëm kur simptomat vijnë e ikin. Ekokardiografia vlerëson strukturën dhe funksionin e zemrës, ndërsa analizat e gjakut mund të identifikojnë faktorë si çrregullimet e elektroliteve, anemia ose problemet me tiroiden.
Mbani shënim kur shfaqen simptomat, sa zgjasin dhe çfarë po bënit në atë moment. Informacioni për kafeinën, alkoolin, medikamentet, suplementet, sëmundjet e mëparshme dhe rastet familjare të problemeve kardiake e ndihmon specialistin të vendosë hapat e duhur. Në STARMED Hospital, vlerësimi kardiologjik mund të koordinohet me diagnostikimin dhe ndjekjen klinike në të njëjtën qendër, sipas nevojës së pacientit.
Jo gjithmonë. Disa aritmi lidhen me moshën, sëmundje të strukturës së zemrës, predispozitë familjare ose gjendje që nuk mund të kontrollohen plotësisht. Megjithatë, reduktimi i duhanit dhe alkoolit, kufizimi i stimuluesve kur shkaktojnë palpitacione, gjumi i rregullt, hidratimi dhe kontrolli i tensionit, diabetit e kolesterolit mund të ulin faktorët nxitës dhe rrezikun kardiovaskular.
Mos ndërprisni dhe mos filloni ilaçe për ritmin e zemrës pa udhëzim mjekësor. Trajtimi varet nga lloji i aritmisë, shkaku, simptomat dhe rreziku individual: disa pacientë kanë nevojë vetëm për ndjekje, të tjerë për medikamente ose procedura të specializuara.
Nëse e njihni veten në një ose disa nga këto shenja, veprimi më i dobishëm është të caktoni një kontroll kardiologjik, jo të jetoni me pasigurinë. Kujdesi në kohë i jep zemrës dhe familjes suaj sigurinë që meritojnë.